نویسنده: مصطفی حافظی

اینستاگرام

برخی بررسی ها نشان می دهد که میان کاهش استفاده از شبکه های اجتماعی و کمتر شدن میزان افسردگی افراد رابطه ی مستقیم وجود دارد. اما واقعا چرا این چنین است؟

شبکه هایی مثل فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام می تواند تهدیدی برای سلامتی افراد محسوب شود. اولین مطالعات در مورد استفاده از پلتفرم‌های چندگانه، نشان می دهد که بین زمان سپری‌شده در این رسانه‌های اجتماعی و افزایش میزان افسردگی و تنهایی ارتباط وجود دارد.

چندین سال است که راجع به رابطه ی میان این دو موضوع مباحث زیادی مطرح می شود؛ اما هیچوقت وجود یک ارتباط علّی اثبات نشده بود. اما، پژوهشی مبتنی بر داده‌‌های تجربی در دانشگاه پنسیلوانیا، برای اولین بار ارتباط بین پلتفرم‌‌های فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام را با افزایش مخاطرات سلامتی مشخص کرده و روان‌‌شناسی با نام ملیسا جی.هانت، یافته‌های خود را در این زمینه، در مجله‌‌ی روانشناسی اجتماعی و بالینی به چاپ رسانده است.

مطالعات قدیم و جدید راجع به شبکه های اجتماعی چه می گویند؟

در گذشته پژوهش های اندکی سعی در مضر نشان دادن شبکه های اجتماعی برای سلامتی داشتند و این تعداد کم نیز یا داوطلبان را در موقعیت‌های غیرواقعی گذاشته بودند و یا اینکه جامعه‌‌ی آماریشان بسار کوچکی بود. مثلا، در بعضی از این پژوهش ها از داوطلبان خواسته شده بود که به‌‌طور کامل فیسبوک را کنار بگذارند و یا کار را در محیط یک آزمایشگاه و در مدت زمانی بسیار کوتاه (مثلا فقط یک ساعت) انجام دهند.

هانت، دستیار مدیر در آموزش بالینی دپارتمان روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا در این باره چنین می گوید:

ما یک مطالعه‌‌ی بسیار جامع‌تر و دقیق‌‌تر را شروع کردیم که از لحاظ اکولوژیکی هم معتبر بود.

برای دستیابی به این مهم، یک تیم مطالعاتی که اعضای آن متشکل از راشل مارکس، کورتنی لیپسون و جوردین یانگ بود، آزمایشی را طراحی نمودند که سه پلتفرم محبوب میان دانشجویان را پوشش می‌داد و به‌‌طور خودکار داده‌های مربوط به استفاده‌‌ی عینی کاربران را از اپلیکیشن‌‌های فعال روی گوشی‌‌های آیفون، جمع‌‌آوری می‌‌کرد.

در آغاز این پژوهش، هر کدام از این ۱۴۳ داوطلب، یک فرم نظرسنجی درمورد وضعیت سلامت خود تکمیل نمودند تا یک دیتابیس اولیه از داده‌‌های مربوط به رسانه‌‌های اجتماعی ایجاد گردد. سپس داوطلبان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم می‌‌شدند؛ گروه اول کنترلی بود و به کاربران اجازه می‌داد رفتار عادی خود را در رسانه‌های اجتماعی پی بگیرند و گروه دوم نیز آزمایشی بود که افراد در آن اجازه داشتند فقط ۱۰ دقیقه در روز، از فیسبوک، اسنپ‌‌چت و اینستاگرام استفاده کنند.

در طول سه هفته‌‌ی بعدی، گزارش آمار هفتگی مربوط به شرکت‌‌کنندگان توسط تحلیل گران جمع‌آوری شد. با استفاده از این داده‌ها، هانت هفت معیار اصلی را مورد مطالعه قرار داد که مهم‌ترین آن‌‌ها ترس و اضطراب از عقب ماندن نسبت به بقیه (FOMO)، افسردگی و تنهایی بود.

نتیجه ی نهایی این مطالعه چیست؟

وی همچنین اینطور بیان می کند که:

نتیجه‌‌ی نهایی این است: استفاده‌‌ی محدودتر از رسانه‌های اجتماعی (نسبت به حد معمول)، منجر به کاهش ملموس افسردگی و تنهایی می‌شود. این تأثیرات به‌‌ویژه برای کسانی که قبل از آغاز مطالعه، احساس افسردگی بیشتری داشتند، مشهودتر بود.

به گفته ی هانت، این یافته‌ها بدین معنا نیست که جوانان (به خصوص بازه ی سنی 18 تا 22 سال) باید به طور کلی استفاده از رسانه‌های اجتماعی را فراموش کنند. مطالعه ی او با این رویکرد انجام شده است که از هر گونه نتیجه‌‌گیری‌ غیرواقع‌‌بینانه دور باشد. با این حال، این تحقیق چنین می‌‌گوید که استفاده‌‌ی محدودتر از این نوع شبکه‌‌های اجتماعی، آسیب خاصی برای سلامتی نخواهد داشت.

به علاوه او چنین می افزاید که کاهش استفاده از شبکه های اجتماعی سبب می گردد تا شما احساس تنهایی کمتری کنید. شما می توانید با کمی موشکافی بیشتر به ارتباط منطقی بین این دو پی ببرید:

برخی از مطالب موجود در رسانه‌های اجتماعی، دربرگیرنده‌‌ی حجم بسیار زیادی از مقایسه‌‌های اجتماعی است. زمانی که به زندگی افراد دیگر، مخصوصاً در اینستاگرام نگاه می‌کنید، می‌‌توانید به‌‌راحتی بگیرید که زندگی هر کسی بهتر و جذاب‌‌تر از زندگی شماست.

 

مضرات شبکه های اجتماعی

آیا این مطالعات در همه ی شرایط قابل استناد هستند؟

نکته ی دیگری که مطرح می شود این است که بررسی ها فقط بر روی تنها فیسبوک، اینستاگرام و اسنپ‌‌چت صورت گرفته است و معلوم نیست که می شود نتایج حاصل از آن را به سایر رسانه‌های اجتماعی نیز نسبت داد یا خیر. تردید دیگری که هانت مطرح می کند این می باشد که ممکن است نتایج، برای گروه‌های سنی یا محیط‌هایی متفاوت به شکلی دیگر نمایان شود. از این رو او همواره امیدوار بوده تا بتواند پاسخی برای این شبهه ها پیدا کند. شاید تحقیقی که راجع به استفاده از برنامه‌های دوست‌یابی توسط دانشجویان قرار است انجام شود، پاسخی برای برخی از این سوالات داشته باشد.

البته این بررسی هیچ معیاری برای تشخیص حداکثر زمان یا بهترین روش استفاده از رسانه‌های اجتماعی مطرح نکرده است؛ عقیده ی هانت بر این است که نتایج بدست آمده می‌‌تواند دو راهکار مشخص را ارائه کنند که اگر توسط کاربران شبکه های اجتماعی استفاده شوند قطعا مفید و موثر خواهند بود.

راهکار اول:

تا می توانید در شبکه های اجتماعی خود را با بقیه مقایسه نکنید

به گفته او:

چنانچه خود را درگیر پرسه زدن دائمی در فضای مجازی نکنید، در واقع زمان بیشتری خواهید داشت که تا بر چیزهایی تمرکز کنید که به شما احساس بهتری راجع به زندگی می‌‌دهند.

راهکار دوم:

تا می توانید دنبال روش هایی باشید که آثار مخرب شبکه های اجتماعی را محدود کند.

این راهکار بدین دلیل مطرح می شود که رسانه های اجتماعی از قرار معلوم برای مدت های طولانی در کنار ما خواند ماند. پس باید روش استفاده ی صحیح از آن ها را یاد بگیریم.

نظر هانت در این باره چنین است:

در کل، به نظر من بهتر است گوشی‌‌های خود را زمین بگذاریم و زمان خود را صرف مردمی کنیم که در زندگی ما واقعاً حضور دارند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نمایش دیدگاه ها

شراره احمدیان | 1397/08/23

تو اینستاگرام لحظه های به ظاهر زیبای زندگی مردم رو میبینیم و فکر میکنیم اونا کلا خوش هستن

حسین | 1397/08/23

تو هر چیزی زیاده رویش بده

معین | 1397/08/26

اکثر جوونای امروزی معتاد اینستاگرام و تلگرام شدن

ندا خادم | 1397/08/26

به نظر من با همه ی این صحبت ها باز هم فواید شبکه های اجتماعی خیلی بیشتر از ضرر هاشه

سمین بهادری | 1397/08/29

زندگی همه ما درگیرشون شده هیچ کاریم نمیشه کرد

اشتراک گذاری