نویسنده: سجاد صمدی

ارز دیجیتال

در اواخر سال ۲۰۱۷ مردم به طور ناگهانی و سریع با ارز دیجیتال بیت کوین آشنا شدند، که بیشتر به دلیل سفته‌بازی کوتاه‌ مدت تازه واردانی بود که هیچ شناختی درباره اینکه بیت کوین واقعا چیست و چه‌کار می‌کند نداشتند، و فقط امیدوار بودند تا روند افزایش قیمت آن ادامه‌دار باشد تا بتوانند به‌آسانی و به‌سرعت به پول برسند.

توجه: این مقاله به افراد ناآشنا بافناوری ارز دیجیتال یک توضیح غیر فنی در رابطه با توانایی‌های بیت کوین ارائه می‌دهد. همچنین به‌منظور کوتاه‌تر شدن کلام، برخی از جزییات فنی و هشدارها از آن حذف گردیده است. هدف این مقاله ارائه توصیه به سرمایه‌گذاران نیست.

در برهه‌ای از زمان جستجوی جهانی گوگل برای بیت کوین از جستجوی کلمه ترامپ پیشی گرفت، که این دست آورد بزرگی به‌حساب می‌آید.

آینده بیت کوین

برخلاف وجود این موج عظیم از علاقه نسبت به بیت کوین، می‌توان ادعا کرد که هنوز نظر بسیاری از افراد نسبت به بیت کوین یا کاملاً منفی، یا نسبتاً منفی یا بی‌تفاوتی محض است.

چنین شک و تردیدی قابل‌درک است. در نگاه اول، به نظر می‌رسد که بیت کوین هم یکی دیگر از اسباب‌بازی‌های خوره‌ی تکنولوژی است و از همان صنعتی آمده که پیش‌تر«نوآوری‌های» نه چندان خوبی مانند Google Glass، Yo، Soylentو Juiceroرا معرفی کرده است.

درواقع، بسیاری از مشتاق‌ترین طرفداران بیت کوین می‌گویند که آنها نیز در ابتدا دچار شک و تردید بودند و تصور این‌که چیزی شبیه بیت کوین بتواند روزی‌بخش مهمی از اقتصاد جهانی بشود وهم و خیال به نظر می‌رسید.

اما نادیده انگاشتن بیت کوین روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود. بیت کوین که مدام با حباب اقتصادی گل لاله مقایسه می‌شود و با نام «عروسک‌های بینی بیبی دیجیتالی» مورد تمسخر قرار می‌گیرد حدود ده سال است که پابرجاست و از صدها آگهی ترحیم زودهنگام جان سالم به در برده، متعلق به ده‌ها میلیون نفر بوده و ارزش سرمایه آن در بازار (market capitalization) حدود ۲۰۰ میلیارد دلار است. اگر بیت کوین یک شرکت بود (که نیست)، امروز یکی از ۳۰ شرکت بزرگ دنیا می‌بود.

دلیل اصلی ترقی بیت کوین سفته‌بازی و طمع مرتبط با قیمت بود، اما این فناوری بسیار پیچیده‌تر از یک تعریف قیمتی ساده است.

آنچه تازه‌واردان ممکن است ندانند این است که تکنولوژی بیت کوین پایه و اساس نوعی سیستم مالی کاملاً جدید است که بخش قابل‌توجهی از مفروضات درازمدت ما درباره این‌که پول چیست و چگونه می‌تواند در آینده تغییر کند را به چالش می‌کشد.

البته با خواندن اخبار هیچ‌وقت از این موضوع آگاه نمی‌شوید. هر چه بیشتر با جزییات بیت کوین و چگونگی عملکرد آن آشنا شوید، بیشتر متوجه می‌شوید که درواقع اکثر روزنامه‌نگاران آگاهی بسیار کمی از بیت کوین دارند. به‌جز چند مورد استثنا، اغلب داستان‌هایی که در رسانه‌های جمعی در مورد بیت کوین بیان می‌شوند به‌طور شرم‌آوری بی‌اعتبار هستند. تعداد فراوانی از این داستان‌ها با تحقیق بسیارکم بیان می‌شوند و به نظر می‌رسد باقی تنها به بیان بخشی از حقیقت و استفاده از اطلاعات نادرست علاقه‌مندند تا بتوانند مباحث جنجالی تولید کنند (و تعداد کلیک و درآمد سایت‌های خبری را افزایش بدهند).

چه به دلیل فریب‌کاری باشد یا به دلیل غفلت، نتیجه نهایی تمام این گزارشات بی‌کیفیت در مورد بیت کوین این است که اغلب تازه‌واردان هرگز از تمام چیزهای جدید و هیجان‌انگیزی که توسط فناوری هسته بیت کوین ممکن می‌شود، آگاه نخواهند شد.

دلیل خوب بودن بیت کوین نسبت به سایر ارزهای دیجیتال

امروزه، اگر کسی بخواهد به یک دوست یا یکی از اعضای خانواده خود در یک کشور دیگر پول واریز کند، انتقال وجه الکترونیکی بین‌المللی از طریق شبکه پرداخت بین‌بانکی (سوئیفت) ممکن است از ۲ تا ۱۰ روز زمان ببرد و هزینه کل متوسط آن تا ۵۰ دلار باشد. باور کنید یا نه، ارسال وجه الکترونیکی بین‌المللی پول ممکن است آهسته‌تر و هزینه‌بر تر از ارسال همان مبلغ پول با بسته‌بندی فیزیکی و به‌صورت نقدی است.

آینده بیت کوین

همچنین، اگر فرد پرداخت‌کننده یا دریافت‌کننده حساب بانکی نداشته باشد –هنوز در سطح دنیا بیش از ۲ میلیارد نفر فرد بزرگ‌سال وجود دارد که حساب بانکی ندارند –در این صورت ناچار به استفاده از شرکتی مانند Western Unionخواهند بود که برای ارسال ۱۰۰۰ دلار مبلغی معادل ۹۵ دلار دریافت می‌کند. بدتر اینکه، معمولاً بیشتر افرادی ناگزیر به پرداخت این مبالغ گزاف می‌شوند که در طبقه کاری پایین‌تری قرارگرفته‌اند، حساب بانکی ندارند و ناچارند درآمد خود را برای اعضای خانواده‌شان در خارج از کشور بفرستند.

برای اولین بار در تاریخ هر فردی که دسترسی به اینترنت داشته باشد می‌تواند با استفاده از بیت کوین برای هرکس در هر کجای دنیا (حتی سیاره مریخ!) با هزینه پایین یا به‌صورت رایگان، خیلی سریع و امن هر مبلغ پولی را واریز کند.

این موضوع تنها یک فرضیه نیست. اتفاقی است که هرروز در شبکه بیت کوین روی می‌دهد.

بیشترین مقدار تراکنش بیت کوین در تاریخ در ۱۶ نوامبر سال ۲۰۱۱ اتفاق افتاد که مبلغی بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ بیت کوین بود. این مبلغ در آن زمان ارزشی معادل یک میلیون دلار داشت، در حالی که امروزه تقریباً برابر ۵ میلیارد دلار ارزش دارد. این تراکنش بلافاصله و بدون هیچ هزینه‌ای انتقال یافت و به انجام رسید و هیچ دولت یا بنگاهی (حتی اگر می‌خواست هم) نمی‌توانست این تراکنش را متوقف کند یا هزینه آن را افزایش دهد.

تفاوت بیت کوین نسبت به بقیه ارزها

مهم‌ترین ویژگی بیت کوین به‌طور حتم مقاومت در برابر محدودسازی است، یعنی هیچ شرکت یا نهادی به‌تنهایی نمی‌تواند بیت کوین را کنترل کند.

بیت کوین می‌تواند در برابر محدودسازی مقاوم باشد زیرا تراکنش‌های آن را یک بانک یا شرکت کارت اعتباری انجام نمی‌دهد. بلکه، این تراکنش‌ها توسط گروه‌های مستقل استخراج بیت کوین صورت می‌گیرند که در سرتاسر دنیا گسترده شده‌اند و مدام برای اول شدن در انجام تراکنش‌های شما با یکدیگر رقابت دارند.

کمپانی‌هایی مانند VISA، بنک‌‌ آو امریکا، و پی پال شرکت‌های متمرکزی هستند که دفاتر مرکزی آنها در آمریکا واقع‌شده، بنابراین می‌توان آنها را تحت‌فشار قرارداد، از آنها شکایت کرد، به دادگاه احضارشان کرد و یا حتی اگر دولت آمریکا بخواهد، به‌اجبار تعطیلشان کرد.

ولی، بیت کوین به‌صورت یک شبکه جهانی غیرمتمرکز متشکل از ماینرهای مستقل فعالیت می‌کند، و هر چه یک چیز غیرمتمرکزتر باشد، کنترل یا تعطیلی آن توسط یک فرد یا گروه دشوارتر می‌شود.

به‌عنوان مثال، اگر دولت چین موفق بشود تمام کمپانی‌های استخراج بیت کوین در چین را از فردا تعطیل کند، مادامی‌که تعداد ماینرهایی که خارج از چین قرار دارند و مایل به انجام تراکنش شما باشند، هنوز هم می‌توان تراکنش بیت کوین انجام داد.

استخراج ارز دیجیتال (ماینینگ) چیست؟ و به چه شکلی سبب پایداری بیت کوین در برابر محدودسازی می شود؟

استخراج‌کنندگان بیت کوین از سرخوش قلبی تراکنش‌های شما را انجام نمی‌دهند. بلکه، انجام این تراکنش‌ها برای آنها تنها وسیله‌ای برای رسیدن به هدف است، هدفی که ماینرها دنبال آن هستند پاداش استخراجی معادل ۱۲٫۵ بیت کوین است (به ارزش ۱۲۵٬۰۰۰ دلار آمریکا با قیمت‌های فوریه ۲۰۱۸) که به ازای هر بلاک جدید که به بلاک چین افزوده می‌شود به‌دست می‌آید.

بلاک چین گزارش دائما موثق از هر تراکنش بیت کوینی است که تاکنون اتفاق افتاده است. در هرلحظه بیش از ۱۰٬۰۰۰ کامپیوتر به‌صورت داوطلبانه و برای امنیت و مقاوم‌سازی بیشتر در برابر محدودسازی، کُپی عینی بلاک چین را نگه‌داری می‌کنند. هر «بلاک» در بلاک چین درواقع مجموعه‌ای از تراکنش‌هاست (سایز بلاک بیت کوین حداکثر ۱MBاست)، و به‌طور متوسط در هر ده دقیقه یک بلاک تراکنش جدید (به همراه پاداش ۱۲٫۵ بیت کوینی) استخراج‌شده و به بلاک چین افزوده می‌شود.

می‌توان استخراج هر بلاک را مانند یک مسابقه بخت‌آزمایی (لاتاری) در نظر گرفت. پاداش استخراج ۱۲٫۵ بیت کوینی به ازای هر بلاک جدید «بردی کلان» محسوب می‌شود، و هر چه یک استخراج‌کننده در اجرای تراکنش‌های شبکه بیت کوین از توان محاسباتی و برق بیشتری استفاده کند، شانس بیشتری برای برنده شدن پاداش استخراج بلاک جدید خواهد داشت. فرایند استفاده از توان محاسباتی و برق به‌منظور انجام تراکنش و امن کردن شبکه بخشی از یک سیستم به نام «اثبات انجام کار» است.

قیمت بالارونده بیت کوین طی سال‌ها استخراج‌کننده‌های بیشتر و بیشتری را به خود جذب کرده است، که متعاقباً سبب می‌شود شبکه بیت کوین بیش‌ازپیش غیرمتمرکز شود. وقتی تعداد گروه‌های مستقل استخراج افزایش یابد و به لحاظ جغرافیایی پراکنده‌تر شود، تعطیلی تمام آنها برای دولت دشوارتر و گران‌تر می‌شود. درنتیجه بلاک چین بیت کوین تاکنون هرگز هک نشده است.

مورد پژوهی ویکی‌لیکس در رابطه با مقاومت در برابر محدودسازی

آینده بیت کوین

سازمان به‌شدت بحث‌برانگیز ویکی‌لیکس یک موردپژوهشی عالی برای بررسی مقاومت بیت کوین در برابر محدودسازی دارد.

حامیان ویکی‌لیکس معتقدند که اگر افراد ضعیف، دارای قدرت فاش کردن شواهد مربوط به رفتارهای غیراخلاقی به‌صورت ناشناس باشند، در این صورت مؤسسات قدرتمند دارای احساس مسئولیت بیشتری خواهند بود.

در این بین، منتقدان ویکی‌لیکس معتقدند که این کار امنیت ملی و روابط بین‌المللی را تهدید می‌کند، و معمولاً اینکه کدام کشور مورد هدف این افشاگری‌ها قرار گیرد (مثلاً آمریکا) یا نه (مثلاً روسیه) ناعادلانه انتخاب می‌شود.

در نتیجه‌ی این اختلاف‌نظر، در سال ۲۰۱۰ چندین کمپانی پرداخت‌کننده بزرگ جهان ازجمله ویزا (VISA)، مستر کارت (MasterCard)، بانک آمریکا (Bank of America)، پی پال (PayPal)، و وسترن یونیون(Western Union)  ترتیبی دادند که مردم نتوانند از شبکه‌های پرداخت آنها به Wikileaksکمک کنند.

این قضیه ضربه محکمی به ویکی‌لیکس که یک سازمان غیرانتفاعی است و برای پابرجا ماندن به کمک‌های مردمی نیاز دارد وارد کرد. چنین انسداد مالی‌ای هیچ پایه و اساس قانونی‌ای نداشت و ویکیلیکس به‌هیچ‌عنوان به هیچ‌گونه جرمی متهم یا محکوم نشده بود. به نظر می‌رسد این انسداد کاملاً دل بخواه و مستبدانه بود. اما همین کمپانی‌ها هرگز لازم ندیدند که کمک‌های مردمی به گروه‌های ستیزه‌جو مانند کو کلاکس کلن(KKK) را مسدود کنند. حتی منتقدان ویکی‌لیکس علی‌رغم میل باطنی خود به‌ناچار پذیرفتند که این انسداد مالی الگوی خطرناکی برای آزادی پولی به‌جا می‌گذارد.

کمک‌های بیت کوین

هرچند، با کمک از بیت کوین که هیچ شرکت یا دولتی نی تواند آن را مسدود کند، ویکی‌لیکس در سال ۲۰۱۱ موفق به دریافت کمک‌های بیت کوین شد که کمکی به پوشش هزینه‌ی فعالیت‌هایش بود. این امر یک پیروزی برای آزادی بیان محسوب می‌شد، و ضربه‌ای بود به دولت‌ها و شرکت‌های بزرگی که دوست دارند بر چگونگی خرج کردن پول شهروندان نظارت و کنترل داشته باشند.

ممکن است ویکی‌لیکس اهمیتی برای شما نداشته باشد یا حتی از آن خوشتان نیاید. اما مطمئناً یک سازمان غیرانتفاعی که موردعلاقه شما بوده و درگذشته به آن کمک مالی کرده‌اید را می‌شناسید. شاید سازمان موردعلاقه شما انجمن ملی سلاح آمریکا (National Rifle Association)، جان سیاه‌پوستان مهم است (Black Lives Matter)، حامیان ازدواج همجنسگرایان (Freedom to Marry)، فرزند آوری برنامه‌ریزی شده (Planned Parenthood)، یا علم‌شناسی(Scientology)  باشد. هر چه باشد، چه احساسی خواهید داشت اگر روزی دولت یا بانکی از آرمان‌های آنها خوششان نیاید و شما و دیگران را از کمک به آن سازمان بازداشته و سبب ورشکستگی آن شوند؟

ورشکستگی همان خطری است که ممکن است روی دهد، و بااینکه محدودسازی دولت همواره یک تهدید محسوب می‌شود، بیت کوین محدودسازی مالی از سوی دولت‌ها را بیش‌ازپیش دشوار می‌سازد.

اولین پیروزی: شرکت ام-پسای کنیا

در این رابطه، یکی از بزرگ‌ترین نوآوری‌ها درزمینهٔپول و «استفاده افراد بدون حساب بانکی از خدمات بانکی» از کشوری سرمنشأ گرفته است که بسیاری انتظارش را نداشتند: از کنیا. علی‌رغم داشتن سرانه تولید ناخالص داخلی‌ای (۱٬۵۰۰ دلار) معادل تنها یک چهلم سرانه تولید ناخالص داخلی آمریکا، کنیا به موفقیتی دست‌یافته است که پیش از آن هیچ کشوری به آن نرسیده بود –کنیا درزمینهٔپرداخت با استفاده از تلفن همراه و بدون نیاز به بانک پیشگام شده و در سطح جهانی پیش‌قدم می‌باشد.

آینده بیت کوین

در کنیا یک سیستم خدمات‌رسانی به نام ام-پسا(M-Pesa)  وجود دارد که بزرگ‌ترین شرکت ارائه‌دهنده خدمات مخابراتی کشور آن را اداره می‌کند و با استفاده از این خدمات هر فردی قادر است به‌حساب تلفن همراه خود پول واریز کند و سپس آن پول را از طریق اس ام اس به هر شخص دیگری در همان شبکه موبایل واریز کند بدون این‌که حتی مجبور به برقراری تعامل با بانک شود.

از سال ۲۰۰۷ که این سیستم خدمات‌رسانی وارد بازار شد، ام-پسا در سرتاسر کنیا حاضر است و بیش از دو سوم افراد بزرگ‌سال در کنیا از این سرویس استفاده می‌کنند.

مزایای ام-پسای برای جمعیت محروم

همچنین برای جمعیت محروم جامعه بسیار سودمند است. درصد افراد بدون حساب بانکی که از ام-پسا استفاده می‌کنند از ۲۱ درصد در سال ۲۰۰۸ به ۷۵ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش یافت، در حالی که تعداد حساب‌های بانکی در همین دوره تغییر چندانی نداشته است. دست رسی به سیستم ارائه خدمات مالی از طریق تلفن همراه مانند ام-پسا ۱۹۴٬۰۰۰ خانواده کنیایی را از فقر مطلق خارج کرد، خانواده‌های دارای سرپرست خانم بسیار بیشتر از خانواده‌های دارای سرپرست آقا از این خدمات استفاده کردند و مطالعات دیگر افزایش ۵-۳۰ درصد درآمد برای خانواده‌های کنیایی که از ام-پسا استفاده کردند را نشان می‌دهند. این جریان در شمول مالی و نوآوری یک موفقیت بزرگ به شمار می‌آمد، و پیش‌تر امید بسیار زیادی وجود داشت که موفقیت کنیا به‌سرعت در کشورهای دیگر تکرار شده و به سایر جمعیت بدون حساب بانکی در جهان سرایت کند.

اما این اتفاق روی نداد و سیستم ارائه خدمات مالی از طریق تلفن همراه در خارج از کنیا نتوانست به همان محبوبیت دست یابد. در نگاهی به گذشته درمیابیم که کنیا دارای ترکیب عالی حمایت دولت، تقاضای مصرف‌کننده مهارشده و توانایی اجرای ماهرانه طرح بود که تکرار آن در کشورهای دیگر دشوار بود.

موانع ام-پسا

بااینکه ام-پسا ثابت کرده که می‌تواند در دسترس میلیون‌ها نفر که بانک نتوانسته (یا نخواسته) به آنها خدمات ارائه دهد، قرار بگیرد و به آنها سود برساند، متأسفانه سیستم‌های ارائه خدمات پولی موبایلی مانند ام-پسا نیز درگیر همان محدودیت‌ها و موانعی هستند که بانک با آنها درگیر و به دنبال تغییر آنها است:

•نگرانی‌های مربوط به سود: ام-پسا توسط شرکت انتفاعی مخابراتی Vodafoneاداره می‌شود، یعنی برای کسب درآمد باید هزینه ارائه خدمات خود را دریافت کنند و تنها در صورتی فعالیت خود را گسترش داده و به حوزه‌های جدید ورود می‌کنند که برای آنها سودآور باشد.

•محدودیت‌های جغرافیایی: کاربران ام-پسا تنها می‌توانند به سایر افراد عضو شبکه ام-پسا و در کشور خود پول واریز کنند.

•موانع زیرساختی: سرویس‌هایی مانند ام-پسا بایستی در هر کشوری که می‌خواهند فعالیت کنند زیرساخت‌های جدیدی بنا کنند، تأییدیه‌های قانونی از سوی دولت دریافت کنند، شبکه‌ای از «نمایندگان» محلی برای مدیریت واریزها و دریافت‌ها تشکیل دهند، و غیره.

آینده بیت کوین

اما بیت کوین هیچ‌ یک از محدودیت‌های ام-پسا (یا بانک) را ندارد:

•نگرانی سود ندارد: بیت کوین یک شرکت نیست. هدف کسب درآمد سه ماهانه ندارد، و سهام‌داری ندارد که آن را تحت‌فشار قرار دهد تا برای بهبود حاشیه سود، هزینه‌ها را بالا ببرد.

•هیچ محدودیت جغرافیایی وجود ندارد: بیت کوین ماهیتاً جهانی است، مثل اینترنت و مثل ایمیل. روش ارسال بیت کوین به ژاپن، یا آلمان یا آمریکا دقیقاً یکی است.

•هیچ مانع زیرساختی وجود ندارد: بیت کوین را می‌توان با استفاده از هر دستگاه متصل به اینترنتی ارسال یا دریافت کرد، بنابراین زیرساخت جهانی آن از قبل ساخته‌شده و به هیچ دولت، بانک یا شرکت مخابراتی نیاز ندارد.

بیت کوین هنوز یک کودک است که به تازگی ۱۰ سالش شده!

امروزه می‌توان بیت کوین را با اینترنت در اواسط دهه ۹۰، یعنی زمانی که هنوز از وب پورتال AOLبرای چک کردن ایمیل‌های خود و از مودم‌های دیال آپ با صدای نوستالژیکشان استفاده می‌کردیم مقایسه کرد که به معنای واقعی کلمه ۱۰۰۰ برابر آهسته‌تر از سرعت اینترنت‌های پهن باند امروزی بود. در آن زمان تصور انجام کارهایی از قبیل تماشای مستقیم ویدئوهای نامحدود بر روی گوشی تلفن همراه به‌صورت رایگان (یعنی یوتوب) غیرقابل درک بود.

احتمالاً بیت کوین حالا که کُنش گری (اکتیویسم) و سیستم سیاسی ما شکست‌خورده است، می‌تواند به موفقیت دست یابد. این موفقیت از طریق اعتراض به مدیران طماع و به زندان انداختن آنها حاصل نمی‌شود بلکه از طریق از کار انداختن تدریجی صنعت آنها به‌دست می‌آید و بانک‌های بزرگ کم‌کم دارند متوجه این موضوع می‌شوند.

خوش‌بینان گمان می‌کنند که بیت کوین درنهایت تبدیل به ارز جهانی می‌شود –«پول بدون قانون» و بدون مرز. از سوی دیگر بدبینان بیت کوین معتقدند همان مؤسسات قدرتمندی که امروزه سیستم مالی جهان را کنترل می‌کند به‌راحتی در ایده‌های بیت کوین شریک می‌شوند، و نتیجه نهایی این است که همان گروه‌ها در قدرت باقی می‌مانند، تنها با استفاده از ابزاری دیگر.

عقیده شخصی من چیزی بین دو عقیده ذکرشده در بالاست. من انتظار ندارم که بیت کوین به این زودی‌ها تمام دنیا را در دست بگیرد، اما اینکه بیت کوین خدمات بیشتری، فراتر ازآنچه بانک‌ها مایل به ارائه بودند، به مردم (به ویژه افراد محروم از خدمات بانکی) ارائه می‌دهد را دوست دارم.

تغییر گسترده زمان‌بر است، و چیزهای کمی در این دنیا وجود دارد که تغییر آنها از تغییر سیستم مالی جهان دشوارتر باشد. حتی شرکت تجارت الکترونیک آمازون که بیش از ۲۳ سال سابقه دارد و یکی از مهم‌ترین شرکت‌های جهان است، تنها ۴ درصد خرده‌فروشی آمریکا را تشکیل می‌دهد.

آینده نگری بیت کوین

شیوه استفاده از پول در ۱۰ و ۲۰ سال آینده احتمالاً با آنچه امروزه صورت می‌گیرد کاملاً متفاوت است، و احمقانه است اگر فکر کنیم که همان بانک‌های بزرگ و شرکت‌های اعطای وام و تسهیلاتی که بحران مالی وحشتناک سال ۲۰۰۸ را در جهان به وجود آورند قرار است این تغییرات را به وجود آورند.

به دنبال بحران سال ۲۰۰۸، مردم خیابان وال‌استریت را اشغال کشردند و وزارت دادگستری ایالات‌متحده آمریکا (با بی میلی) پیگرد قانونی بنگاه‌های مالی و مدیران را آغاز کرد، اما چیزی تغییر نکرد. تعداد بسیارکمی از مدیران در وال‌استریت به جرم کمک به ایجاد بحران به زندان فرستاده شدند.

آینده بیت کوین

اما بعد از مدت‌های طولانی برای اولین بار است که از اینکه همه‌چیز می‌تواند به‌سوی بهتر شدن تغییر کند هیجان زده‌ام. من معتقدم، باوجود تمام سختی‌هایی که بیت کوین با آنها مواجه است، بزرگ‌ترین کمک بیت کوین به جامعه تاکنون این بوده که به ما کمک کرده آینده‌ای متفاوت و بهتر را ببینیم و بفهمیم که چنین آینده‌ای ازآنچه گمان می‌کردیم بسیار به ما نزدیک‌تر است.

تنها سوالی که ذهن را درگیر می کند این است که آیا چنین آینده‌ای از راه می‌رسد؟

در همین حال که شما در حال خواندن این مقاله هستید بسیاری از باهوش‌ترین توسعه‌دهندگان، کارآفرینان و دانشمندان علوم کامپیوتر به‌سختی مشغول کارند تا به بیت کوین کمک کنند که اگر ممکن است حتی شده یک روز زودتر پتانسیل‌های خود را عملی کنند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نمایش دیدگاه ها

سهند | 1397/08/22

اگه راه و روش کار با این ارزهای دیجیتال رو بلد باشیم خییلی توش پول داره

اشتراک گذاری